23 Aralık 2020

Yangın kapısı satın alırken yalnızca fiyat, sac kalınlığı veya kapının görünüşüne bakmak yeterli değildir. Yangın kapısı, yangın sırasında belirli bir süre boyunca performans göstermesi beklenen ve bu performansı test ve belgelendirme süreçleriyle ortaya konulan bir kapı sistemidir.

Bu nedenle yangın kapısı seçerken en önemli soru:

“Bu kapı sertifikalı mı?” değil,
“Satın aldığım ürün, sertifikada ve test raporunda tanımlanan ürünle aynı mı ve sahada doğru şekilde uygulanabilir mi?” olmalıdır.

Özellikle EI 60, EI 90, EI 120 ve EI 180 yangın kapıları gibi farklı dayanım sınıflarında ürün seçimi yapılırken; test raporu, sertifika kapsamı, kapı konstrüksiyonu, kasa, aksesuarlar ve montaj şartları birlikte değerlendirilmelidir.

Yangın Kapısı Alırken İlk Olarak Sertifikasına Bakılmalı

Bir yangın kapısının “sertifikalı” olarak sunulması tek başına yeterli değildir.

Satın alma aşamasında ürünle birlikte aşağıdaki belgelerin incelenmesi önemlidir:

  • Yangın dayanım test raporu
  • Sertifika veya uygunluk belgeleri
  • Yangın dayanım sınıfı
  • Ürünün teknik özellikleri
  • Kasa ve montaj detayları
  • Kullanılan aksesuarların kapsamı
  • Varsa sınıflandırma raporu
  • Varsa EXAP / genişletilmiş uygulama raporu
  • Üretici montaj talimatları

TS EN 1634-1, yangın kapıları ve kepenkleri için yangına dayanıklılık deneylerini kapsayan temel test standartlarından biridir; TSE’nin yangın güvenliği laboratuvar faaliyetleri içerisinde de bu standart kapsamında deneyler yer almaktadır.

Sertifika ile Test Raporu Aynı Şey midir?

Hayır.

Test raporu, belirli bir ürünün belirli test koşullarındaki performansını ortaya koyar. Sertifikasyon veya uygunluk belgeleri ise ilgili ürünün belirlenen kapsam içerisindeki durumunu gösterir.

Bu nedenle yalnızca bir belge numarasına bakmak yerine, belgenin hangi ürünü ve hangi teknik kapsamı kapsadığını incelemek gerekir.

1. Yangın Dayanım Sınıfını Kontrol Edin

İhtiyacınız olan yangın kapısının dayanım sınıfı proje ve kullanım alanına göre belirlenmelidir.

Örneğin:

  • E 60
  • E 90
  • E 120
  • EI 60
  • EI 90
  • EI 120
  • EI 180

gibi farklı sınıflar bulunabilir.

Burada E ve EI sınıflarının aynı anlama gelmediği unutulmamalıdır.

E sınıfı, yangın etkisine maruz kalan kapının belirli süre boyunca bütünlüğünü korumasıyla ilgilidir.

EI sınıfında ise bütünlüğe ek olarak yalıtım performansı da değerlendirilir.

Bu nedenle projede istenen sınıf ile satın alınan ürünün sınıfı birebir kontrol edilmelidir.

2. Sertifikadaki Ürün ile Satın Alınan Ürün Aynı mı?

Yangın kapısı alırken en önemli kontrollerden biri budur.

Bir kapının sertifikasında;

  • Kapı modeli,
  • Kanat yapısı,
  • Kasa tipi,
  • Kanat kalınlığı,
  • İç dolgu,
  • Sac özellikleri,
  • Menteşeler,
  • Kilit,
  • Panik bar,
  • Conta,
  • Cam,
  • Kapı kapatıcı

gibi özellikler tanımlanmış olabilir.

Bu nedenle “aynı marka” olması, ürünlerin teknik olarak aynı olduğu anlamına gelmez.

Sertifikalı yangın kapısında önemli olan:

Markanın aynı olması değil, satın alınan ürünün sertifika ve test kapsamındaki ürünle uyumlu olmasıdır.

3. Yangın Kapısının İç Dolgusunu Sorun

Yangın kapısının dışarıdan görünüşü, kapının yangın dayanım performansı hakkında tek başına yeterli bilgi vermez.

Kapı içerisinde kullanılan;

  • Taşyünü,
  • Seramik esaslı malzemeler,
  • Yangına dayanıklı levhalar,
  • Diğer izolasyon malzemeleri

kapının yangın performansının bir parçasıdır.

Bu malzemelerin türü, yoğunluğu, kalınlığı ve kapı içerisindeki yerleşimi önem taşıyabilir.

Bu nedenle satın alırken:

“Kapının içinde hangi malzeme kullanılıyor?”

sorusunun yanında;

“Bu malzeme test edilmiş ürünün kapsamında mı?”

sorusunun da sorulması gerekir.

4. Kasa Tipini Mutlaka Kontrol Edin

Yangın kapısı yalnızca kanattan oluşmaz.

Kapı kanadı + kasa + bağlantı + montaj, yangın kapısı sisteminin önemli parçalarıdır.

Kasa;

  • Köşe kasa,
  • Geçme kasa,
  • Ayarlı kasa,
  • Profil kasa

gibi farklı çözümlerde üretilebilir.

Ancak her kasa tipinin her yangın kapısında kullanılabileceği varsayılmamalıdır.

Kasa tipinin ilgili test ve sertifika kapsamına uygun olması gerekir.

5. Montaj Detaylarını Satın Almadan Önce Öğrenin

İyi bir yangın kapısı yalnızca üretilebilir değil, doğru şekilde monte edilebilir olmalıdır.

Yangın kapısı satın alırken üreticiden montaj detaylarının istenmesi bu nedenle önemlidir.

Özellikle;

  • Duvar tipi,
  • Kasa sabitleme yöntemi,
  • Ankrajlar,
  • Sabitleme aralıkları,
  • Kasa-duvar boşluğu,
  • Dolgu malzemesi,
  • Montaj yönü

kontrol edilmelidir.

Üretici tarafından verilen montaj talimatları, ürünün beyan edilen performansının doğru şekilde elde edilmesi açısından önemlidir. Avrupa Komisyonu da yapı ürünlerinde doğru montajın beyan edilen performansın elde edilmesi açısından önemini açıkça belirtmektedir.

6. “Kolay Montaj” ile “Farklı Montaj” Birbirine Karıştırılmamalıdır

Yangın kapısında kolay montaj önemli bir avantajdır.

Çünkü sahada uygulanması zor olan bir sistem;

  • Montaj süresini artırabilir,
  • Hata riskini yükseltebilir,
  • Ayar problemlerine neden olabilir,
  • Proje teslim sürecini etkileyebilir.

Ancak kolay montaj:

Test edilmiş montaj sisteminden farklı bir uygulama yapılabileceği anlamına gelmez.

Doğru yaklaşım;

Test edilmiş montaj sistemini sahada kolay, anlaşılır ve uygulanabilir hale getirmektir.

Bu nedenle yangın kapısı satın alırken yalnızca “kolay monte ediliyor mu?” değil;

“Test edilmiş montaj detayı sahada uygulanabilir mi?”

sorusu da sorulmalıdır.

7. Yangın Kapısı Aksesuarlarını Kontrol Edin

Yangın kapısında kullanılan aksesuarlar da önemlidir.

Özellikle:

  • Menteşe,
  • Kilit,
  • Panik bar,
  • Kapı kapatıcı,
  • Yangın contası,
  • Duman contası,
  • Cam,
  • Cam çıtası ve sabitleme sistemi

kontrol edilmelidir.

Örneğin sertifikalı bir yangın kapısında test kapsamında bulunan panik bar yerine farklı bir model kullanılması, ürünün test edilmiş konfigürasyonundan farklı bir sistem oluşturabilir.

Bu nedenle:

“Bu aksesuar yangına dayanıklı mı?”

sorusunun yanında;

“Bu aksesuar bu yangın kapısı sisteminin test/sertifika kapsamına dahil mi?”

sorusu da sorulmalıdır.

8. Tek Kanat mı, Çift Kanat mı?

Yangın kapısı satın alırken kapının tek kanatlı mı, çift kanatlı mı olduğu mutlaka kontrol edilmelidir.

Tek kanatlı bir yangın kapısı test edilmişse, bu test sonucu otomatik olarak her türlü çift kanatlı kapıyı kapsamaz.

Çift kanatlı sistemlerde;

  • İki kanat arasındaki birleşim,
  • Kanatların kapanma düzeni,
  • Kasa yapısı,
  • Conta sistemi,
  • Kilitleme sistemi,
  • Menteşeler,
  • Kapı kapatıcılar

gibi farklı detaylar bulunabilir.

Bu nedenle satın alınacak çift kanatlı yangın kapısının çift kanatlı uygulamasının ilgili test, sınıflandırma veya EXAP kapsamı içerisinde bulunup bulunmadığı kontrol edilmelidir.

TSE’nin yayımladığı sertifika kayıtlarında da ürün kapsamlarının tek kanatlı ve çift kanatlı kapı takımları şeklinde ayrı ayrı tanımlanabildiği görülmektedir.

9. Yangın Kapısının Ölçü Kapsamını Kontrol Edin

Her sertifikalı yangın kapısı, sınırsız ölçüde üretilebilir anlamına gelmez.

Kapının;

  • Maksimum genişliği,
  • Maksimum yüksekliği,
  • Kanat ölçüleri,
  • Toplam kapı ölçüsü,
  • Çift kanatlı ise kanat oranları

ilgili test veya uygulama kapsamına göre değerlendirilmelidir.

Bu nedenle projeye özel ölçü üretim isteniyorsa, üreticiden:

“Bu ölçü sertifika ve test kapsamınız içerisinde mi?”

sorusuna teknik bir cevap alınmalıdır.

10. Test Raporunu Görmeden Sadece Sertifika İfadesine Güvenmeyin

Yangın kapısı satın alırken şu ifadelerle karşılaşabilirsiniz:

  • Sertifikalı yangın kapısı
  • EI 90 sertifikalı
  • EI 120 testli
  • EN 1634-1 testli
  • CE belgeli
  • TSE belgeli

Bu ifadelerin her biri farklı bir belge veya performans bilgisini ifade edebilir.

Bu nedenle satın alma sürecinde belgelerin kapsamı ve geçerliliği incelenmelidir.

CE işareti de tek başına bütün teknik özellikleri anlatan bir belge değildir; ilgili yapı ürününün uygulanabilir harmonize teknik şartname kapsamındaki beyan edilen performansıyla birlikte değerlendirilir. Avrupa Komisyonu, performans beyanının ürünün performansı hakkında temel bilgi kaynağı olduğunu belirtmektedir.

11. Üreticinin Teknik Desteğini Değerlendirin

Yangın kapısı satın alırken yalnızca ürün fiyatına değil, üreticinin teknik desteğine de bakılmalıdır.

İyi bir üretici;

  • Test raporunu,
  • Sertifika kapsamını,
  • Teknik çizimleri,
  • Montaj detaylarını,
  • Ürün özelliklerini,
  • Aksesuar seçeneklerini,
  • Uygulama şartlarını

açıklayabilmelidir.

Özellikle büyük projelerde ürünün sahada nasıl uygulanacağı, satın alma kararının önemli bir parçasıdır.

Yangın Kapısı Alırken Sorulması Gereken 10 Soru

Satın alma öncesinde aşağıdaki soruları üreticiye yöneltebilirsiniz:

1. Bu ürün hangi yangın dayanım sınıfına sahip?

2. Test raporu hangi standart kapsamında hazırlanmış?

3. Sertifika tam olarak hangi ürünü kapsıyor?

4. Satın alacağım kapı test edilen ürünle aynı konstrüksiyonda mı?

5. İç dolgu malzemesi test edilen ürünle aynı mı?

6. Kasa tipi test kapsamına dahil mi?

7. Kullanılacak menteşe, kilit, panik bar ve kapatıcı test kapsamında mı?

8. Bu ölçü sertifika veya EXAP kapsamında mı?

9. Montaj yapılacak duvar tipi test kapsamına uygun mu?

10. Üretici tarafından test edilmiş montaj detayı ve uygulama talimatı veriliyor mu?

Bu soruların cevapları satın alma kararını yalnızca fiyat üzerinden değil, teknik uygunluk üzerinden değerlendirmeye yardımcı olur.

Sertifikalı Yangın Kapısı Alırken En Önemli Kural

Yangın kapısı satın alırken en önemli kriterlerden biri şudur:

Test edilen ürün ile sahada uygulanacak ürün aynı teknik kapsamda olmalıdır.

Kapının rengi, modeli veya dış görünüşü aynı olabilir. Ancak iç dolgu, kasa, aksesuar, ölçü veya montaj yöntemi değiştiğinde ürünün test edilmiş konfigürasyonundan söz etmek mümkün olmayabilir.

Değişikliklerin geçerli bir doğrudan uygulama veya EXAP kapsamı içerisinde olup olmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

TVM Yangın Kapıları’nda Sertifika Anlayışı

TVM Yangın Kapıları olarak yangın kapısında “sertifikalı ürün” ifadesini yalnızca bir belge sunulması olarak değerlendirmiyoruz.

Bizim için önemli olan;

Test edilmiş ürünün, test raporunda tanımlanan teknik özellikleriyle ve uygulanabilir montaj sistemiyle birlikte sahada doğru şekilde kullanılabilmesidir.

Bu nedenle ürün seçiminden montaja kadar;

Ürün → Test → Sertifika → Teknik Kapsam → Montaj

bütünlüğünün korunması gerektiğine inanıyoruz.

Çünkü yangın kapısında gerçek güvenlik yalnızca sertifika sahibi olmakla değil, sertifikanın kapsadığı ürünün doğru şekilde üretilmesi ve uygulanmasıyla mümkündür.

Sonuç: Yangın Kapısı Alırken Sadece Fiyata Değil, Sertifikaya ve Test Kapsamına Bakın

Yangın kapısı satın alırken en ucuz ürünü veya üzerinde en fazla belge bulunan ürünü seçmek yerine, projenin ihtiyacına uygun, test edilmiş, belgeleri doğrulanabilir ve sahada doğru şekilde uygulanabilir bir ürün tercih edilmelidir.

Özellikle sertifikalı yangın kapısı satın alırken;

  • Yangın dayanım sınıfını,
  • Test standardını,
  • Test raporunu,
  • Sertifika kapsamını,
  • Ürün konstrüksiyonunu,
  • İç dolgu malzemelerini,
  • Kasa tipini,
  • Aksesuarları,
  • Ölçü sınırlarını,
  • EXAP kapsamını,
  • Montaj detaylarını

birlikte değerlendirmek gerekir.

Sertifikalı demek yetmez.

Test edilen ürün ile sahada uygulanacak ürünün aynı teknik kapsamda ve uygulanabilir olması gerekir.

TVM Yangın Kapıları – Test Edilmiş Ürün, Doğru Uygulama, Güvenli Çözüm.

 

 

 

 

 

Author